Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), ABD Başkanı Donald Trump’ın Nisan 2025’te duyurduğu ve “Trump tarifeleri” olarak bilinen ek gümrük vergilerinin Türkiye’ye etkilerini ortaya koydu.
Prof. Dr. Türkmen Göksel ve Prof. Dr. Yetkin Çınar tarafından hazırlanan “Tarife Savaşlarının Ticaret Kompozisyonuna Yansımaları: Türkiye Motorlu Taşıtlar Sektörü Etki Analizi” başlıklı politika notunda, söz konusu tarifelerin Türkiye’ye maliyetinin 738 milyon dolar olduğu hesaplandı.
Kayıpların üç temel nedeni
TEPAV raporunda kaybın nedenleri üç başlıkta sıralandı:
- ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı yüksek tarifeler: Gümrük vergilerindeki artış, Türkiye’nin ABD’ye ihracatında doğrudan kayıplara yol açtı.
- ABD’nin ihracatında daralma: Tarife savaşları ABD’nin küresel ihracatını geriletirken, yan sanayi girdi ithalatı da azaldı. Bu durum Türkiye’nin 8.708 kalemdeki ihracatında ciddi düşüşe sebep oldu.
- Alternatif pazarların değerlendirilememesi: ABD’den boşalan pazar paylarını Türkiye yeterince dolduramadı. Bunun önemli bir nedeni, ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı tarifelerin AB’ye kıyasla daha yüksek seviyede olması.
Çözüm önerileri: AB seviyesi ve yan sanayi stratejisi
TEPAV raporu, mevcut kayıpları telafi edebilmek için iki kritik öneri sundu:
- Tarifelerin AB düzeyine çekilmesi: ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı gümrük vergilerinin, AB ülkelerine uygulanan seviyelere indirilmesi ihracat kayıplarını azaltabilir.
- Yan sanayide tedarikçi rolü üstlenilmesi: ABD, ithal ikameci bir stratejiyle yerli araç üretimini artırırsa, yan sanayi girdilerine daha fazla ihtiyaç duyacak. Türkiye, bu girdilerin başlıca tedarikçisi haline gelirse ihracat kayıplarının önemli bir kısmını telafi edebilir.
