Torba Kanun Yürürlükte: Sosyal Güvenlikte Kapsamlı Değişiklik
“Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Çok sayıda düzenleme içeren yasa, emeklilikten dul ve yetim aylıklarına, Bağ-Kur borçlanmalarından emlak ve kira vergilerine kadar geniş bir alanı kapsıyor.
Yeni düzenlemelerle birlikte dışarıdan çalışarak emekli olmak zorlaştırılırken, 1 Ocak itibarıyla SGK’den aylık alan milyonlarca yurttaşı ilgilendiren maaş kesintileri de gündeme geldi.
Dışarıdan Emeklilik Daha Pahalı Hale Geldi
Yaş şartını tamamlamış ancak prim günü eksik olan emekli adaylarını yakından ilgilendiren düzenlemeyle, prim borçlanmasının maliyeti artırıldı.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle;
- Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarında prim oranları yükseltildi,
- İsteğe bağlı sigortalılık, tarım ve orman işlerinde süreksiz çalışanlar, ev hizmetlerinde çalışanlar ve kısmi süreli çalışanlara ilişkin sigorta prim oranları değiştirildi,
- Prime esas kazanç üst sınırı, asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarıldı.
Bu değişiklikler, emeklilik için borçlanma yolunu tercih edenler açısından daha yüksek maliyet anlamına geliyor.
Emekli, Dul ve Yetim Aylıklarından Otomatik Kesinti
Yasayla birlikte SGK’ye borcu bulunan ve SGK’den aylık alan kişiler için yeni bir uygulama hayata geçiriliyor.
1 Ocak 2026’dan itibaren, SGK’ye prim, genel sağlık sigortası borcu veya idari para cezası bulunanların aylıklarından %25’i geçmemek üzere otomatik kesinti yapılacak. Uygulamanın usul ve esasları SGK tarafından belirlenecek.
Bu düzenleme;
- Emekli,
- Malul,
- Vazife malulü,
- Dul ve yetim aylığı alanları kapsıyor.
Dolayısıyla yasa, milyonlarca yurttaşı doğrudan ilgilendiriyor.
Yetim Aylıkları 3 Bin 165 Liraya Kadar Düşebilecek
Resmi adıyla ölüm aylığı, ölen sigortalının eş ve çocuklarına belirli oranlarda ödeniyor.
Mevcut uygulamada en düşük aylık tutarları şöyle:
- %75 oranlı dul aylığı: 12 bin 660 TL,
- %50 oranlı aylık: 8 bin 440 TL,
- %25 oranlı yetim aylığı: 4 bin 220 TL.
Yeni düzenleme kapsamında, 4 bin 220 TL yetim aylığı alan bir gençten, SGK borcu nedeniyle aylık 1.055 TL kesintiyapılabilecek. Bu durumda yetim aylığı 3 bin 165 TL’ye kadar gerileyecek.
Benzer şekilde, en düşük seviyeden %75 oranında dul aylığı alan çocuksuz bir eşin maaşından da kesinti yapılabilecek ve eline geçen net tutar 9 bin 495 TL’ye düşebilecek.
Bağ-Kur Borçlanmaları %45’e Çıkarıldı
Torba kanunla birlikte doğum borçlanması hariç tüm borçlanma oranları %32’den %45’e yükseltildi.
Bu kapsamda:
- Emekli Sandığı’na tabi borçlanmalar,
- Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin geçmiş hizmet süreleri,
- Bağ-Kur’luların silinen prim günlerini yeniden canlandırmak için yaptıkları ihya ödemeleri,artık %45 oranından hesaplanacak.
Ocak ayında asgari ücretin artmasıyla birlikte borçlanma maliyetlerinin daha da yükselmesi bekleniyor. Uzmanlar, esnafın mevcut düşük oranlardan yararlanabilmesi için ay sonuna kadar başvuru yapması gerektiğini vurguluyor.
Emlak Vergisi ve Kira Gelirlerinde Yeni Dönem
Yasayla birlikte emlak vergisi ve kira gelirlerine ilişkin önemli değişiklikler de yapıldı.
- Emlak Vergisi: 2026 yılında bina ve arsa vergi değerleri, 2025 yılı değerinin iki katını geçemeyecek. Bu uygulama 2027–2029 yılları arasında da devam edecek.
- Konut Kira Gelirleri: Konut kredisi faizinin kira gelirinden matrahtan düşülmesi uygulaması kaldırıldı.
Genel Değerlendirme
Torba kanun, sosyal güvenlik sistemi ve vergi uygulamalarında köklü değişiklikler getirirken, özellikle emekli, dul ve yetim aylıkları üzerindeki etkileriyle geniş kesimlerin gündemine oturdu. Yeni düzenlemelerin, dar gelirli kesimler üzerindeki etkisi önümüzdeki dönemde daha net hissedilecek.
