S&P 500 VIX (VOLALİTE ENDEKSİ) VADELİ İŞLEMLERİ= 18,39
VIX endeksinin cuma gününe göre gerilemesi, küresel piyasalarda kısa vadeli risk algısının bir miktar yumuşadığına işaret ediyor. Ancak endeksin 18,39 seviyesinde bulunması, jeopolitik belirsizliklerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Orta Doğu’daki gerilim, İran ile ABD arasındaki belirsizlikler ve Hürmüz Boğazı’ndaki enerji sevkiyatına ilişkin riskler, piyasalardaki kırılganlığı koruyor. Dolayısıyla VIX’teki gerilemeyi kalıcı bir rahatlamadan ziyade, piyasalarda kısa vadeli bir iyimserlik oluştuğu ancak risklerin devam ettiği şeklinde değerlendirmek gerekiyor.
VIX’in 20 seviyesinin altında kalması, küresel piyasalarda henüz yaygın ve güçlü bir panik havasının oluşmadığını gösteriyor. Buna karşılık Brent petrolün 111,90 dolar gibi yüksek bir seviyede bulunması, jeopolitik risklerin özellikle enerji piyasasında güçlü biçimde fiyatlanmaya devam ettiğini ortaya koyuyor. Bu ayrışma, yatırımcıların genel piyasa oynaklığı konusunda görece sakin kalırken enerji arzına ilişkin riskleri ciddiye aldığını gösteriyor.
BRENT PETROL= 111,90
Brent petrolün cuma gününe göre gerilemesine rağmen 111,90 dolar gibi yüksek bir seviyede kalması, enerji piyasalarındaki baskının sürdüğünü gösteriyor. Hafta sonu Orta Doğu’da yaşanan gelişmeler ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat güvenliğine ilişkin belirsizlikler, küresel petrol arzı üzerindeki riskleri canlı tutuyor. Fiyatlardaki geri çekilme kısa vadeli bir rahatlama sağlasa da petrolün hala 110 doların üzerinde bulunması, enerji maliyetlerinin küresel ekonomi üzerindeki etkisinin devam ettiğine işaret ediyor.
Petrol fiyatlarının bu seviyelerde kalıcılaşması, ulaştırma ve üretim maliyetlerini artırarak enflasyonla mücadeleyi zorlaştırabilir. Dolayısıyla petrol piyasasında kalıcı bir rahatlama sağlanabilmesi, yalnızca fiyatlardaki günlük düşüşe değil, bölgedeki gerilimin azalmasına ve enerji sevkiyatının güvence altına alınmasına bağlıdır.
ALTIN (ONS) SPOT USD= 4.017
Ons altının 4.017 dolara gerilemesi, doların güçlenmesi ve ABD tahvil getirilerinin yüksek seyretmesiyle ilişkili olduğu öngörülmektedir.. Jeopolitik gerilimler güvenli liman talebini desteklese de yüksek faiz ortamı altının yükselişini sınırlayabiliyor. Bu nedenle altındaki geri çekilme, Orta Doğu’daki risklerin ortadan kalkmasından çok, piyasalarda farklı etkenlerin birbirini dengelediğine işaret ediyor. Önümüzdeki süreçte çatışmaların seyri kadar ABD’nin para politikası beklentileri de altının yönü üzerinde belirleyici olacağı değerlendirilmektedir.
DOLAR ENDEKSİ (DXY) VADELİ İŞLEMLERİ = 102
Dolar endeksinin cuma gününe göre hafif yükselerek 102 seviyesinde bulunması, küresel piyasalarda doların güçlü konumunu koruduğunu ortaya koyuyor. ABD tahvil getirilerinin yüksekliği ve jeopolitik belirsizlikler doları destekleyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor.
DXY’nin 100 seviyesinin üzerinde kalması, küresel risk iştahı açısından temkinli bir görünümün sürdüğünü gösteriyor. Bu durum, özellikle dış finansman ihtiyacı bulunan gelişmekte olan ülkeler bakımından önem taşıyor.
TÜRKİYE CDS 5 YILLIK USD= 253,74
Türkiye CDS priminin 253,74 baz puan seviyesinde bulunması vw yönünü yukarıya çevirmiş olması dış finansman koşulları ve yatırımcıların risk değerlendirmesi açısından önemini koruyor. Küresel ölçekte güçlü dolar, yüksek ABD tahvil getirileri ve pahalı enerji, Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler üzerinde ek baskı oluşturabilecek unsurlar. Petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi ithalat faturasını artırırken cari denge ve enflasyon görünümünü de olumsuz etkileyebilir.
CDS priminin bu seviyede bulunması, Türkiye’nin uluslararası piyasalardan borçlanma maliyetleri açısından risk unsurunun devam ettiğini gösteriyor.
ABD 10 YILLIK TAHVİL VERİMİ= 4,972
ABD’nin 10 yıllık tahvil getirisinin yüksek olması, küresel piyasalarda borçlanma maliyetlerini artıran önemli bir etkendir. Yatırımcıların ABD tahvillerini daha cazip bulması, gelişmekte olan ülkelere yönelen yatırımları azaltabilir. Ayrıca petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi enflasyonu artırarak faizlerin uzun süre yüksek kalmasına neden olabilir. Dolar endeksinin 102 seviyesinde bulunmasıyla birlikte değerlendirildiğinde, bu tablo Türkiye’nin dış kaynak bulmasını zorlaştırabilir ve borçlanma maliyetlerini artırabilir.
SONUÇ DEĞERLENDİRME
Haftanın genel görünümü, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin özellikle enerji fiyatları üzerinden küresel ekonomiyi etkilediğini gösteriyor. ABD ile İran arasındaki gerilim, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik sorunları ve Suudi Arabistan çevresindeki saldırılar, enerji arzına ilişkin endişeleri artırırken petrol fiyatları üzerindeki baskıyı güçlendiriyor. Buna karşılık VIX’in sınır değerin altında kalması, finansal piyasalarda henüz yaygın bir panik ortamının oluşmadığına işaret ediyor. Ancak enerji fiyatlarındaki yükselişin kalıcı hale gelmesi, enflasyonun yeniden hızlanması ve faiz indirimlerinin gecikmesi riskini beraberinde getiriyor. Asya piyasalarında jeopolitik belirsizliklerin yanı sıra hafta içinde Asya borsalarında özellikle Japonya, Güney Kore ve Hong Kong piyasalarında satış baskısı öne çıktı. Avrupa piyasalarında ise yüksek enerji maliyetleri, ekonomik büyüme beklentileri ve siyasi belirsizlikler öne çıkıyor. Özellikle enerji ithalatına bağımlı Avrupa ekonomileri açısından petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi, enflasyon ve büyüme arasındaki dengeyi daha da zorlaştırabilir.
Türkiye açısından ise yüksek enerji maliyetlerinin güçlü dolar ve küresel finansman koşullarındaki sıkılıkla birleşmesi temel risk oluşturuyor. Böyle bir ortamda cari denge üzerindeki baskı artabilir, enflasyonun düşürülmesi zorlaşabilir ve dış borçlanma maliyetleri yüksek kalabilir.
Önümüzdeki dönemde piyasaların yönünü, ABD ile İran arasındaki gerilimin seyri ve Hürmüz Boğazı’ndaki enerji taşımacılığının güvenliği belirleyecek. Diplomatik çözüm ve enerji sevkiyatında normalleşme piyasalardaki baskıyı hafifletebilirken, çatışmaların genişlemesi petrol fiyatları üzerinden küresel enflasyon, büyüme ve finansman risklerini artırabilir.
USD/TRY 49,7626 EUR/TRY 55,7741
