Türkiye’de son günlerde en çok tartışılan kavramlardan biri “arınma” oldu. Ancak dikkatle baktığımızda görüyoruz ki bu tartışmaların önemli bir bölümü arınmayı yalnızca bazı kişilerin görevden uzaklaştırılması ya da belirli isimlerin siyaset sahnesinden çekilmesi üzerinden okuyor. Oysa siyasal arınma, birkaç kişinin tasfiyesiyle açıklanabilecek kadar dar bir mesele değildir. Gerçek arınma, siyaset yapma anlayışının, siyaset dilinin ve siyaset kültürünün yeniden inşa edilmesidir.
Türkiye uzun zamandır yalnızca ekonomik ya da siyasal bir kriz yaşamıyor. Aynı zamanda ciddi bir ahlaki ve toplumsal aşınma sürecinden geçiyor. Devlet kurumlarında, yerel yönetimlerde, siyasal partilerde, sendikalarda, meslek örgütlerinde ve demokratik kitle örgütlerinde güven duygusunu zedeleyen bir kirlenme yaşanıyor. Bu tabloyu yalnızca kişiler üzerinden açıklamaya çalışmak, sorunun kaynağını görmemektir. Çünkü kirlenen sadece kurumlar değildir; dilimiz kirlenmiştir, davranışlarımız kirlenmiştir, siyaset yapma biçimimiz kirlenmiştir.
Bugün siyasal tartışmaların önemli bir bölümü hakaret üzerinden yürütülüyor. Farklı düşüneni dinlemek yerine yaftalamayı, eleştirmek yerine düşmanlaştırmayı, tartışmak yerine itibarsızlaştırmayı tercih eden bir anlayış giderek yaygınlaşıyor. Oysa demokratik siyaset, hakaretin değil, fikrin mücadelesidir. Sert eleştiri yapılabilir; ancak eleştiri, kişiliği hedef alan değil, yanlışı ortaya koyan ve doğruyu gösteren bir sorumluluk taşımalıdır. Aynı şekilde özeleştiri de bir zayıflık değil, demokratik olgunluğun ve siyasal cesaretin göstergesidir.
Bizim siyasal geleneğimizde eleştiri ve özeleştiri, insanları tasfiye etmek için değil, örgütü ve mücadeleyi güçlendirmek için vardır. Yol gösteren, düşündüren, geliştiren bir dil; kıran, aşağılayan ve ayrıştıran bir dilden çok daha güçlüdür. Eğer dilimizi arındıramazsak, davranışlarımızı arındıramayız. Davranışlarımız değişmeden de siyaseti ve toplumu arındırmamız mümkün değildir.
Bu nedenle siyasal arınma önce dilde başlamalıdır. Hakaretin yerine saygıyı, öfkenin yerine aklı, kutuplaşmanın yerine ortak yaşam iradesini koyamadığımız sürece hiçbir kurumsal değişiklik kalıcı sonuç üretmeyecektir. Çünkü siyaset yalnızca karar alma sanatı değil, aynı zamanda toplumun birbirine nasıl konuşacağını belirleyen ahlaki bir örnekliktir.
Cumhuriyet Halk Partisi’nin önüne koyduğu arınma hedefi de bu bütünlük içinde değerlendirilmelidir. Bu hedef, birkaç kişinin değişmesi ya da bazı kadroların yenilenmesi değildir. Asıl amaç; şeffaflığı, hesap verebilirliği, liyakati, kamusal ahlakı ve demokratik işleyişi yeniden siyasetin temel ilkeleri haline getirmektir. Toplumun bizden beklediği de tam olarak budur.
Cumhuriyet Halk Partisi, Cumhuriyet’i kuran partidir. Bu tarihsel emanet, bize yalnızca iktidar sorumluluğu yüklemiyor; aynı zamanda siyasetin ahlaki zeminini yeniden kurma sorumluluğu da yüklüyor. Bunun için önce kendi içimizde yanlışlarımızla yüzleşmeli, eksiklerimizi cesaretle konuşabilmeli ve eleştiri kültürünü kurumsallaştırabilmeliyiz.
Kendini yenileyemeyen hiçbir siyasal hareket topluma yenilenme umudu veremez.
Bu noktada Sayın Kemal Kılıçdaroğlu’nun yıllardır savunduğu temiz siyaset anlayışı önemli bir referans oluşturmaktadır. Temiz siyaset yalnızca yolsuzluk yapmamak değildir. Temiz siyaset; doğruluktan ayrılmamak, kamu vicdanını gözetmek, hukukun üstünlüğünü savunmak, hesap verebilmek ve siyasal ahlakı her koşulda koruyabilmektir. Bugün ihtiyaç duyduğumuz arınma siyaseti de ancak bu ilkeler üzerinde yükselebilir.
Hiç kimse “bu benim yakınım”, “bu benim örgütüm”, “bu benim arkadaşım” diyerek siyasal arınmadan kaçamaz. Arınma seçici olamaz. İlkesel olmak zorundadır. Çünkü kurumlar kişilere göre değil, ilkelere göre ayakta kalır. Kurumların çürümesi yalnızca o kurumları değil, devleti ve toplumu da zayıflatır.
Bu sorumluluk en başta sola, sosyal demokratlara, sosyalistlere ve devrimcilere düşmektedir.
Adaleti savunanlar önce kendi adaletlerini kurmalıdır.
Demokrasiyi savunanlar önce kendi örgütlerinde demokrasiyi işletmelidir.
Eşitliği savunanlar önce kendi yaşamlarında ve siyasetlerinde eşitliği egemen kılmalıdır.
Topluma örnek olmanın başka bir yolu yoktur.
Cumhuriyet Halk Partisi olarak arınmayı bir tasfiye hareketi değil, demokratik bir yeniden kuruluş süreci olarak görüyoruz.
Kişileri değil, kirlenmiş siyaset anlayışını değiştirmeyi hedefliyoruz.
Çünkü Türkiye’nin ihtiyacı yalnızca iktidarın değişmesi değildir. Türkiye’nin ihtiyacı, siyasetin yeniden güven veren, umut üreten ve ahlaki değerlere dayanan bir zemine kavuşmasıdır.
Önce dilimizi arındıracağız.
Sonra davranışlarımızı.
Ardından siyasetimizi.
İnanıyorum ki bunu başardığımız gün, yalnızca Cumhuriyet Halk Partisi değil, Türkiye de nefes alacaktır.
3 Temmuz 2026
Yıldırım Kaya
