Ankara 19. İdare Mahkemesi, Kara Harp Okulu’nun 30 Ağustos 2024’teki mezuniyet töreni sonrasında yaşanan yemin tartışması üzerine TSK’den ihraç edilen dönemin Okul Komutan Vekili Albay Alper Topsakal hakkında verilen ihraç kararını iptal etti.
Kararın, aynı süreçte ihraç edilen tabur komutanı Halit Türkoğlu ve törene katılan teğmenlerin açtığı iptal davalarında emsal oluşturacağı değerlendiriliyor.
Gazeteci Müesser Yıldız’ın aktardığı bilgiye göre mahkeme, Topsakal’ın ihraç işlemini oybirliğiyle geçersiz saydı. Kararın gerekçesinde ise farklılıklar dikkat çekti. Mahkeme Başkanı ve bir üye, ihraç cezasını “orantısız” bularak hukuka aykırı olduğuna hükmederken, bir diğer üye ihraç sebebi olarak gösterilen fiilin somut olarak gerçekleşmediğini belirtti.
Dava süreci de dikkat çekici ayrıntılar içerdi. Ankara 19. İdare Mahkemesi, Topsakal’ın yürütmenin durdurulması talebini önce oyçokluğuyla reddetmiş; ardından 21 Ekim’de esastan duruşma yapmıştı. Mahkemenin ihraç kararını tümüyle iptal eden hükmü 4 Kasım’da alınarak taraflara tebliğ edildi.
“Orantısız Ceza, Tipiklik Şartı Yok”
Mahkeme Başkanı ve bir üyenin ortak değerlendirmesinde, disiplin cezalarının ölçülülük ilkesine uygun olması gerektiği vurgulandı. Kararda, Topsakal’ın teğmenlerin eylemine ilişkin bir onayının, dahlinin veya yönlendirmesinin bulunmadığı, slogan ve Subay Andı’nın resmi törenin sona ermesinin ardından okunduğu belirtildi. Bu nedenle komutanın astlarının davranışlarından birebir sorumlu tutulmasının hukuki bir dayanağı olmadığı kaydedildi.
Mahkeme, Topsakal’ın fiilinin ancak “maiyetin gözetiminde ihmal” kapsamında değerlendirilebileceğini, bunun da en fazla aylıktan kesme cezası gerektirdiğini belirterek, Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasının ölçüsüz olduğunu ifade etti.
Karşı Oy: “Ortada İşlenmiş Bir Suç Yok”
Daha önce yürütmeyi durdurma talebinin reddine karşı kapsamlı bir karşı oy yazan üye hakim, bu kez de kararın gerekçesine itiraz etti. Üye hakim, Topsakal’a yöneltilen suçlamaların somut hiçbir delile dayanmadığını, disiplin hukukunda fiili olarak gerçekleşmemiş bir davranış nedeniyle ceza verilemeyeceğini vurguladı. Ayrıca mevcut yasal düzenlemelerde, bir komutanın astlarının her eyleminden “eşdeğer sorumlu” tutulmasına olanak tanıyan bir hüküm olmadığını ifade etti.
Emsal Etkisi Bekleniyor
Bu kararın, mezuniyet töreninde kılıçlarını kaldırarak Mustafa Kemal’e bağlılık yemini eden ve ardından Yüksek Disiplin Kurulu’na sevk edilen yedi teğmenin açtığı iptal davalarında önemli bir emsal oluşturacağı öngörülüyor. Bu teğmenler arasında yemin sırasında öncülük eden Ebru Eroğlu ve İzzet Talip Akarsu da bulunuyor. TSK, söz konusu teğmenleri 31 Ocak 2025’te ihraç etmişti.
Milli Savunma Bakanlığı kaynakları, geçmiş açıklamalarında soruşturmanın okunan metin ya da sloganla ilgili olmadığını, konunun “emre uyulmaması” ve disiplin boyutuyla değerlendirildiğini belirtmişti. Yemine liderlik eden Ebru Eroğlu ise savunmasında, Subay Andı’nın resmi tören sırasında okunmasına ilişkin talebi tüm amirleri aracılığıyla ilettiğini, ancak yönetmelik değişikliği nedeniyle izin verilmediğinin kendisine bildirildiğini söylemişti.
Ankara 19. İdare Mahkemesi’nin son kararı, hem ihraç süreçlerinin hukuki temeli hem de askerî disiplin uygulamalarındaki ölçülülük tartışmaları açısından dikkat çeken bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
