POLİTEİA/Politik Araştırmalar Merkezi’nin son ekonomi analizine göre Orta Doğu’daki savaş ve artan jeopolitik riskler küresel finans piyasalarında temkinli görünümü güçlendirdi. Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş ve VIX endeksindeki yüksek seviyeler yatırımcıların güvenli liman varlıklara yöneldiğini gösteriyor.
Küresel piyasalarda temkinli görünüm
POLİTEİA Politik Araştırmalar Merkezi tarafından yayımlanan piyasa değerlendirmesine göre, Orta Doğu’da devam eden askeri gerilim finansal piyasalarda belirsizliği artırmaya devam ediyor. Analizde özellikle risk göstergeleri, enerji fiyatları ve tahvil piyasasındaki hareketlerin yatırımcı davranışlarını belirlediği vurgulanıyor.
VIX endeksi kritik seviyelerin üzerinde
CBOE Volatility Index vadeli işlemleri 23,19 seviyesinde bulunuyor. Hafta başında kritik eşik seviyesini aşarak 25 bandına yükselen endeks, bugün sınırlı bir geri çekilme yaşasa da sınır değerin üzerinde yatay bir seyir izlemeyi sürdürüyor.
Analize göre endeksin yüksek seviyelerde kalması, İran ile ABD-İsrail arasındaki savaşın kısa vadede sona ermeyeceğine ve askeri operasyonların devam edebileceğine yönelik beklentilerin piyasalarda güçlü olduğunu gösteriyor. Operasyonların başlamasının üzerinden altı gün geçmesine rağmen taraflar arasında kalıcı bir müzakere sürecine ilişkin somut bir gelişmenin görülmemesi de jeopolitik tansiyonun yüksek kalabileceğine işaret ediyor.
Altın güvenli liman talebi görüyor
Gold ons fiyatı 5.107 dolar seviyesinde bulunuyor. Gün içinde yaklaşık %0,8 oranında yükseliş kaydeden altın, artan jeopolitik belirsizlik ortamında yatırımcıların güvenli liman tercihlerinden biri olmaya devam ediyor.
Buna karşın değerli metal haftalık bazda yaklaşık %3 civarında değer kaybetmiş durumda. Analizde bu geri çekilmenin temel nedenleri arasında küresel enerji fiyatlarındaki artış ve buna bağlı olarak faiz indirimi beklentilerinin zayıflaması gösteriliyor.
Dolar endeksi yükseliş eğiliminde
U.S. Dollar Index vadeli işlemleri 98,97 seviyesinde işlem görüyor. Artan jeopolitik riskler ve küresel belirsizlikler yatırımcıları güvenli varlıklara yönlendirirken, ABD dolarının rezerv para birimi özelliği nedeniyle talep görmeye devam ettiği belirtiliyor.
Normal koşullarda negatif korelasyona sahip olan altın ve doların aynı anda yükselmesi, savaş ortamının yarattığı yüksek belirsizlikle açıklanıyor. Önümüzdeki süreçte jeopolitik gelişmeler ile ABD Merkez Bankası’nın para politikasına ilişkin beklentilerin dolar endeksinin yönünü belirlemesi bekleniyor.
ABD tahvil faizlerinde yükseliş
United States 10-Year Treasury Note getirisi %4,139 seviyesinde bulunuyor.
Genellikle savaş ve jeopolitik risklerin arttığı dönemlerde yatırımcıların tahvillere yönelmesiyle faizlerin gerilemesi beklenir. Ancak İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmaya yönelik girişimleri ve enerji fiyatlarındaki yükseliş bu kez farklı bir piyasa dinamiği oluşturdu.
Enerji maliyetlerindeki artışın küresel enflasyon beklentilerini yükseltmesi tahvil piyasasında satış baskısını artırırken, bu durum faizlerin yükselmesine yol açtı. Analizde piyasaların olası bir “enflasyon şoku” riskini fiyatladığı değerlendirmesi yapılıyor.
Petrol fiyatlarında güçlü yükseliş
Brent Crude Oil fiyatı 87,01 dolar seviyesinde bulunuyor.
Orta Doğu’daki saldırılar ve İran’ın Hürmüz Boğazı’na yönelik hamleleri petrol arzı üzerinde ciddi risk oluşturuyor. Brent petrolün bu hafta %15–17 arasında yükselerek son dört yılın en güçlü haftalık kazançlarından birini kaydettiği belirtiliyor.
Petrol fiyatlarındaki artış küresel enflasyon beklentilerini yükseltirken tahvil ve döviz piyasalarında dalgalanmayı artırıyor. Analize göre diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesi veya enerji sevkiyatının güvence altına alınması halinde fiyatlarda gevşeme görülebilir.
Türkiye’nin risk primi yükseldi
Turkey 5-Year CDS 236,81 baz puan seviyesinde bulunuyor. Hafta başına göre yaklaşık 10 baz puan yükselen CDS primi, küresel belirsizliklerin ve bölgesel gelişmelerin Türkiye’nin risk algısını etkilediğini gösteriyor.
Analizde NATO’nun İran’a ait bir füzeyi Türkiye hava sahasında imha etmesi ve Hatay’a füze parçası düşmesi gibi gelişmelerin yatırımcıların jeopolitik risk algısını artırdığı ifade ediliyor.
Ayrıca döviz piyasasındaki oynaklığı sınırlamak amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın son bir haftada rezervlerinden yaklaşık 12 milyar dolarlık satış gerçekleştirdiği belirtiliyor.
Genel değerlendirme
POLİTEİA analizine göre jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki artış küresel finansal piyasalar üzerinde etkisini sürdürmeye devam ediyor. Bu ortamda yatırımcıların güvenli liman varlıklara yöneldiği, piyasalarda dalgalanmanın yüksek seyrettiği ve temkinli pozisyon alma eğiliminin güçlendiği belirtiliyor.
VIX endeksinin yüksek seviyelerde kalması, altın ve doların eş zamanlı yükselmesi, ABD tahvil getirilerindeki hareketler ve Türkiye CDS primindeki artış küresel risk algısının piyasalar tarafından fiyatlandığını gösteriyor.
Asya piyasalarında risk iştahı sınırlı kalırken Avrupa’da enerji maliyetleri ve jeopolitik belirsizlikler borsalarda dalgalanmayı artırıyor. ABD başta olmak üzere birçok bölgede yatırımcıların temkinli duruşlarını koruduğu ifade ediliyor.
Analize göre önümüzdeki dönemde Orta Doğu’daki gelişmeler, enerji arz güvenliği ve Federal Reserve para politikasına ilişkin beklentiler piyasa yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.
Güncel Döviz Kurları
USD/TRY: 44,0778
EUR/TRY: 51,1176
Kaynak: POLİTEİA/ Politik Araştırmalar Merkezi/ Piyasalar Genel Görünüm 6 Mart 2026
