Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Halkların Demokratik Partisi (HDP) eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın 2016 yılında başlayan tutukluluğuna dair yeni bir ihlal kararı açıkladı. Karar, AİHM’in resmi sitesinde yayınlandı.
2020 Kararından Sonra Yeni Tutuklama
Demirtaş, 4 Kasım 2016’da tutuklanmış, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi 2020 yılında, bu tutukluluğun hukuki temellerinin yetersiz olduğuna hükmetmişti. Ancak, karar öncesi Türkiye’de yeni bir “azmettirme” iddiası gündeme getirilerek Demirtaş hakkında tekrar tutuklama kararı verildi.
Demirtaş’ın avukatları, yeni suçlamaların somut gerekçeler ve delillerle desteklenmediğini, dosyalara erişimlerinin engellendiğini ve tutuklamanın siyasi amaçlar taşıdığını belirterek yeniden AİHM’e başvurdu.
AİHM: “Siyasi Saiklerle Tutuklandı”
AİHM, yaptığı inceleme sonucunda Demirtaş’ın özgürlüğünden siyasi nedenlerle mahrum bırakıldığına hükmetti. Kararda şu başlıca ihlal tespitleri yer aldı:
- “Özgürlük ve güvenlik hakkının” ihlali: Tutuklama, siyasi etkiyi engellemek amacıyla yapılmıştır.
- “Savunma hakkının” ihlali: Avukatların dosyaya erişimi kısıtlanmıştır.
- “Hızlı karar hakkının” ihlali: Anayasa Mahkemesi, başvuruyu zamanında değerlendirmemiştir.
- “Adil yargılanma hakkının” ihlali: Savunma yeterince yapılamamıştır.
AİHM, Türkiye’nin bu tutuklamayla Demirtaş’ın siyasi faaliyetlerini engelleme hedefi taşıdığını da açık biçimde vurguladı.
Ne Olmuştu?
Demirtaş’ın tutukluluğu, Kobani olayları, halkı kin ve nefrete sevk gibi suçlamalara dayandırılmış, ancak AİHM ve çok sayıda uluslararası kuruluş bu gerekçelerin siyasi nitelikli ve yetersiz olduğu kanaatine varmıştı. AİHM’in daha önce verdiği kararların uygulanmaması, Avrupa Konseyi ve Avrupa Parlamentosu’nda Türkiye hakkında yükümlülük ihlali sürecinin başlatılmasına neden olmuştu.
Kararın Anlamı Ne?
Bu karar, AİHM’in Türkiye’yi Demirtaş’ın siyasi özgürlüğünü ihlal etmekten dolayı resmen mahkûm ettiği anlamına geliyor. Avrupa Konseyi’nin Türkiye’ye yönelik yeni yaptırımları gündeme getirme ihtimali de bu kararla birlikte yeniden doğmuş oldu.
