Türkiye’de kadına yönelik şiddetin güncel boyutunu ortaya koyan Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı adına TÜBİTAK 1007 Programı kapsamında, Marmara Üniversitesi ve TÜİK iş birliğiyle tamamlandı.
18 Kasım 2024 – 31 Ocak 2025 tarihleri arasında yürütülen çalışmada, 18 bin 275 kadınla yüz yüze görüşme yapıldı. Araştırma, fiziksel ve cinsel şiddetin yanında dijital şiddeti ve ısrarlı takibi ilk kez kapsamına aldı.
Araştırma, 15-59 yaş aralığında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı kadınların tüm şiddet faillerine ve şiddetin sosyal yansımalarına ilişkin verileri ortaya koydu. Hanelerden elde edilen bilgiler; aile bireyleri, partnerler, sosyal çevre ve yabancılar tarafından uygulanan tüm şiddet biçimlerini içerdi.
Kadınların yüzde 28’i psikolojik şiddet yaşıyor
Yaşamının herhangi bir döneminde kadınların:
- %28,2’si psikolojik
- %18,3’ü ekonomik
- %12,8’i fiziksel
- Dijital şiddet ve ısrarlı takip ise ilk defa kapsamlı olarak ölçüldü.
Fiziksel şiddetin en yoğun yaşandığı dönem 35-44 yaş aralığı oldu. Bu yaş grubunu 45-59 yaş takip etti.
Boşanmış Kadınlar En Yüksek Risk Altında
Araştırmaya göre, yaşamının herhangi bir döneminde şiddete maruz kalan kadınlardan:
- Boşanmış kadınların %62,1’i psikolojik, %42,5’i ekonomik, %41,5’i fiziksel şiddet görüyor.
- Evli kadınlarda bu oranlar daha düşük: %26,4 psikolojik, %19,9 ekonomik, %11,6 fiziksel.
- Hiç evlenmeyen kadınlar, dijital şiddet ve ısrarlı takipte en yüksek oranlara sahip.
Dijital şiddette faillerin %62,3’ü yabancı biri, %15,7’si ise eş/eski eş veya birlikte olunan kişiler oldu.
Eğitim ve İş Yaşamı Şiddet Riskini Etkiliyor
Ekonomik şiddet özellikle eğitim düzeyi düşük kadınlarda görüldü:
- Bir okul bitirmeyen kadınların %31,8’i ekonomik şiddet yaşıyor.
- Yükseköğretim mezunlarında bu oran %8,9.
İş hayatında ise kadınların:
- Özel sektörde çalışanların %34’ü psikolojik
- %21,1’i ekonomik şiddet görüyor. Kamu çalışanlarında oranlar daha düşük seyrediyor.
Bölgesel Farklar: Şiddetin En Fazla Görüldüğü Bölge Kuzeydoğu Anadolu
Fiziksel şiddetin en yüksek olduğu bölge %25,9 ile Kuzeydoğu Anadolu olurken, en düşük oran %8,8 ile Ortadoğu Anadolu’da görüldü.
Son 12 Ay: Şiddet En Çok Genç Kadınları Hedef Aldı
Son bir yılda kadınların:
- %11,6’sı psikolojik
- %3,7’si dijital
- %3,2’si ekonomik
- %3,1’i ısrarlı takibe
- %2,6’sı fiziksel
- %0,9’u cinsel şiddete maruz kaldı.
Bu oranlarda en çok etkilenen grup 15-24 yaş aralığı oldu. Dijital şiddet, aynı yaş grubunda %7,3 ile en yüksek seviyede.
Kadınların Yarısı Şiddeti Kimseyle Paylaşmıyor
Partner şiddetine uğrayan kadınların:
- %31,8’i yaşadığını kendi ailesinden bir kadınla paylaşıyor.
- %47,7’si ise yaşadığı şiddeti kimseye anlatmıyor.
Şiddetin nedeni olarak en sık ifade edilen gerekçeler ise erkeğin öfke kontrol sorunları (%21,7), yetiştirilme tarzı (%13,3) ve maddi sıkıntılar (%13) oldu.
