Küresel finansal piyasalarda yeni haftaya jeopolitik risklerin ve para politikası belirsizliklerinin gölgesinde temkinli bir görünümle girildi. ABD ile İran arasında artan gerilim, yatırımcıların riskten kaçış eğilimini güçlendirirken, volatilite göstergeleri yukarı yönlü seyrini koruyor.
VIX Yükseliyor: Jeopolitik Risk Algısı Güçleniyor
POLİTEİA/Politik Araştırmalar merkezi’nin son ekonomi raporuna göre; S&P 500 VIX vadeli işlemleri 17,30 seviyesine yükselirken, korku endeksindeki yukarı yönlü eğilim dikkat çekiyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın nükleer programına yönelik sert açıklamaları ve Truth Social’da ABD donanmasının İran’a doğru hareket ettiğini duyurması, piyasalarda risk algısını belirgin biçimde artırdı.
İran’ın Hürmüz Boğazı’nda tatbikat planladığına yönelik haberler de belirsizliği derinleştirirken, Trump’ın Küba’ya petrol tedarik eden ülkelere yönelik gümrük vergisi kararının küresel ticaret cephesinde yeni bir baskı unsuru yarattığı değerlendiriliyor. Bu gelişmeler, finansal piyasalarda riskten kaçış eğiliminin korunmasına neden oluyor.
ABD Tahvillerinde Satış Baskısı: 10 Yıllık Getiri Yükseldi
ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,249 seviyesine yükselerek yukarı yönlü seyrini sürdürdü. Başkan Trump’ın FED Başkanlığı için Kevin Warsh ismini öne çıkarması, tahvil piyasalarında satış baskısını artırdı.
Piyasalarda Warsh’ın diğer adaylara kıyasla daha şahin bir duruş sergileyebileceği beklentisi, faizlerin uzun süre yüksek kalabileceği algısını güçlendirirken, bu durum tahvil getirilerinde yukarı yönlü hareketi destekledi.
Dolar Endeksi Dipten Toparlanıyor
ABD Dolar Endeksi (DXY) vadeli işlemleri 96,77 seviyesinde dengelenme çabası gösteriyor. Hafta başında 95,56 ile son dört yılın en düşük seviyesini test eden endeks, sınırlı bir toparlanma sürecine girdi.
FED’in faizlerde “bekle-gör” politikasını sürdürmesi ve ABD tahvil getirilerindeki yükseliş, doların toparlanmasına destek sağlarken; küresel risk iştahındaki dalgalı görünüm, güçlü ve kalıcı bir yükselişi şimdilik sınırlıyor.
Altında Rekor Sonrası Düzeltme
Ons altın 5.059 dolar seviyesine gerilerken, 5.600 dolar ile rekor tazelemesinin ardından başlayan düzeltme süreci devam ediyor. Rekor seviyeden bu yana altının yüzde 4’ün üzerinde değer kaybettiği görülüyor.
ABD’de hükümetin kapanmasını önlemeye yönelik geçici anlaşma, belirsizlik algısını kısmen azaltırken; FED’in faizleri sabit tutması ve Kevin Warsh isminin öne çıkması, doların güçlenmesine ve değerli metaller üzerinde baskıya yol açtı. Buna rağmen uzmanlar, mevcut geri çekilmeyi kalıcı bir trend değişimi değil, sağlıklı bir düzeltme olarak değerlendiriyor.
Türkiye CDS’inde Yatay Seyir
Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi 214,78 baz puan seviyesinde yatay bir görünüm sergiliyor. Küresel jeopolitik risklerdeki artışa rağmen CDS’in sınırlı hareket etmesi, Türkiye’ye yönelik risk algısında belirgin bir bozulma olmadığına işaret ediyor.
Ancak CDS’in 200 baz puanın altına kalıcı şekilde gerileyememesi, yatırımcıların temkinli duruşunu sürdürdüğünü gösteriyor.
Petrol Jeopolitik Risklerle Güçleniyor
Brent petrol 69,82 dolar seviyesinde işlem görürken, Temmuz 2023’ten bu yana en güçlü aylık performansına yöneldi. ABD–İran gerilimi ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin endişeler, fiili bir arz kesintisi yaşanmamasına rağmen fiyatları yukarı taşıyor.
Ukrayna–Rusya savaşındaki belirsizlik, Kazakistan’daki üretim kesintileri ve ABD ham petrol stoklarındaki beklenmedik düşüş de petrol fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.
Sonuç: Piyasalarda Temkinli Denge Arayışı
Genel görünümde, küresel piyasalarda jeopolitik riskler ve para politikası belirsizlikleri belirleyici olmaya devam ediyor. VIX’teki yükseliş ve tahvil getirilerindeki artış risk iştahının sınırlı kaldığını gösterirken, altın ve dolarda dengelenme çabası öne çıkıyor.
Petrol fiyatları arz riskleriyle güçlü seyrini sürdürürken, Türkiye CDS’inin yatay görünümü küresel dalgalanmaya rağmen ülke risk algısının korunduğuna işaret ediyor. Asya ve Avrupa piyasalarında ise yatırımcılar seçici ve temkinli bir duruş sergiliyor.
Güncel Kurlar
- USD/TRY: 43,5013
- EUR/TRY: 51,8064
Kaynak: POLİTEİA/Politik Araştırmalar Merkezi PİYASALAR GENEL GÖRÜNÜM 30 Ocak 2025





