Pervin Buldan, son İmralı ziyaretine ilişkin ayrıntıları kamuoyuyla paylaştı. DEM Parti İmralı Heyeti üyesi Buldan, Abdullah Öcalan’ın entegrasyon süreci, komisyon raporu ve yasal düzenlemelere dair değerlendirmelerini aktardı. Buldan, Öcalan’ın gazetecilerle doğrudan temas kurma talebini de dile getirdiğini söyledi.
Yeni Özgür Politika’dan Gülcan Dereli’nin sorularını yanıtlayan Buldan, yaklaşık üç buçuk saat süren görüşmede hem siyasi sürecin hem de yasal hazırlıkların ele alındığını belirtti.
“Sürecin ilerlemesi için çaba sarf ediyor”
Buldan, Öcalan’ın sağlık durumuna ilişkin, “Büyük bir heyecan ve motivasyonla sürecin ilerlemesi için çaba sarf ediyor” bilgisini verdi.
Görüşme yöntemine dair ise şu ifadeleri kullandı:
“Sayın Öcalan her zaman meseleye çok ciddi yaklaşır. Her geldiğinde zaten gündemini önceden belirleyen, bir taslak halinde getiren, bu taslağı da toplantının başında bizimle paylaşan ama ağırlıklı olarak gündeme yoğunlaşan bir toplantı hali içerisinde oluyoruz”
“Yasal düzenlemeler artık hayata geçme aşamasına geldi”
Buldan, Öcalan’ın koşullarında herhangi bir iyileşme olmadığını belirterek temasların sınırlı çerçevede sürdüğünü ifade etti. Görüşmelerin ayda bir kez gerçekleştirildiğini söyleyen Buldan, dış temas kanallarının genişletilmesi gerektiğini vurguladı.
Konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bizim dışımızda zaten giden ve görüşen yok. İmralı Heyeti ayda bir kez görüşme gerçekleştiriyor. Bunun yanı sıra zaman zaman ailesi, zaman zaman da avukatların gittiğini görüyoruz. Ancak bunların daha fazla olması gerektiğini hem kendisi söylüyor hem biz ifade ediyoruz. Dışarıyla daha çok bağının kurulması, bağlantı kurması, farklı kesimlerle görüşmeler yapması, işte gazeteciler, akademisyenler, yine siyasetin bazı kesimleriyle diyalog içerisinde olmasının sürecin ilerlemesine katkı sağlayacağını düşünüyoruz. Bu yönlü çalışmalarımız var tabii ki, iktidarla özellikle devlet yetkilileriyle bu konuyu görüşüyoruz. Yasal düzenlemeler artık hayata geçme aşamasına geldi. Bundan sonraki süreçte tabii ki Sayın Öcalan’ın bu kanallarının açık olması gerekir. Yani farklı şahsiyetlerle görüşmeler yapması konusunda, umarız bu yol en kısa zamanda açılır”
Demokratik Entegrasyon Vurgusu: “Klasik bir bütünleşme değil”
Buldan, entegrasyon kavramının iki aşamalı bir süreç olarak ele alındığını aktardı. İlk aşamanın tamamlandığını ifade ederek şu sözleri aktardı:
“Sayın Öcalan demokratik entegrasyon derken klasik bir bütünleşmeden bahsetmiyor. İki aşama olarak nitelendirdiği süreçle alakalı olarak birinci aşamayı artık bitirdik, tamamladık dedi. Yani çatışma bitti, silahlar bir şekilde işte sembolik de olsa bırakıldı. Sayın Öcalan, yasal düzenlemeyle birlikte demokratik bir entegrasyonun hayata geçmesi gerektiğini söyledi. Bu bildiğiniz klasik bir bütünleşme değil. Entegrasyon gerçekleşirken birbirinin haklarını güvence altına almaya çalışan bir entegrasyondan bahsetti. Burada tabii ki bahsedilen Kürt halkının başta anadili meselesi olmak üzere birçok konuda beklentisi var. Bütün bu ifade edilen konularla ilgili bir güvenceye ihtiyaç olduğunu söyledi. Kürt halkının hakkını koruyan, hukukunu koruyan, dilini, kimliğini, kültürünü koruyan bir yaklaşımın hayata geçmesi gerektiğini ifade etti. Entegrasyon ancak böyle hayata geçebilir.”
Silah bırakanlar, sürgündekiler ve cezaevindekiler
Entegrasyonun ikinci ayağına ilişkin ise Buldan şu ifadeleri kullandı:
“İkinci aşama olarak gördüğü ve nitelendirdiği bu entegrasyon meselesinin diğer bir ayağı da çıkacak olan yasayla birlikte silahını bırakacak olan insanların nasıl entegre olacağı konusudur. Türkiye’ye ya da başka yere gitmesi konusunda nasıl bir yol izleneceğinin de tartışmasını yürüttü. Belki bunlar için henüz erken dedi ama yasa çıkar çıkmaz bu konuda elbette ki bir planlama yapmaya ihtiyaç var diye belirtti. Yani bu insanlar ne olacak? Örneğin Kandil’deki insanlar ne olacak? Mexmûr’daki insanlar ne olacak? Yine yurt dışında insanlar var. Siyasi nedenlerle ülkeden çıkmış, yurt dışına yerleşmiş. Yine cezaevinde siyasi nedenlerle tutuklu binlerce insan var. Bütün bunları yasayla birlikte entegrasyonu nasıl olacak diye de tartışmak gerekiyor dedi.”
Komisyon Raporuna Şerh: “Rapor eksik ama kıymetli”
Meclis çatısı altında hazırlanan komisyon raporuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Buldan, bazı kavramsal itirazlarının bulunduğunu belirtti:
“Evet, bu rapor tabii ki kıymetli bir rapor. Meclis çatısı altında kurulan komisyonun özellikle çoğunluğunun mutabakatının olduğu bir rapor. Ancak bizim iki konuda eleştirimiz ve şerhimiz oldu. Kürt sorunu bir terör sorunu olarak ifade edilemez. Biz yıllardır Kürt sorununun neden kaynaklandığını, sebebinin ne olduğunu ifade ediyoruz. Dolayısıyla Kürt sorununa bir terör sorunu olarak bakmak işte terör, terörist, terörsüz Türkiye gibi kavramların bu raporda olmaması gerektiğini ifade ettik. Yine bir anadil meselesine yaklaşımın özellikle eksik olduğu kanaatine vardık bu raporda. Biz bu rapora iki nedenden dolayı sadece şerh yazdık ama onun dışındaki bütün yapıcı olumlu kısımlarına tabii ki katılıyoruz. Bu rapor çok büyük bir emeğin sonucu ortaya çıktı. Şimdi bu raporun ihtisas komisyonuna bir an önce gönderilmesi ve yasa hazırlıklarının başlaması gerektiğini düşünüyoruz ki bu konuda hızlı bir şekilde adımlar atılsın. Yoksa zamana bırakılan, zamana yayılan her mesele bir sürü arızayla karşı karşıya kalıyor, bozmak isteyen çevrelerin oyunlarıyla karşı karşıya kalıyoruz.”
Ulusal Birlik ve Rojava Vurgusu
Buldan, bölgesel gelişmelerin ulusal birlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Rojava’ya yapılan saldırılarla birlikte bir kez daha ulusal birliğin ruhu yakalandı”
Sürece ilişkin genel çerçeveyi ise şu sözlerle anlattı:
“Evet, bizim yaptığımız görüşmenin bir özeti olarak da okunabilir. Artık kısa açıklamalar yerine görüşmelerin özetini sunacak bir açıklama yapacağız. Çünkü kısa açıklamalar kamuoyunu tatmin etmiyor. İnsanların büyük beklentileri var. Neler konuşuluyor, neler gündeme geliyor? Sayın Öcalan’ın bir aylık süreç içerisindeki meselelere, yaşananlara dair yaklaşımı nedir? Birçok konuda insanların kafasında soru işareti var. Yayınladığımız metin Sayın Öcalan’la yaptığımız görüşmenin genel çerçevesi olarak okunabilir.
Uzun süredir aslında Sayın Öcalan’ın ulusal birlik meselesine yaklaşımını biliyoruz. Son Rojava’ya yapılan saldırılarla birlikte bir kez daha ulusal birliğin ruhu yakalandı aslında. Avrupa’da, dünyanın her yerinde Kürt halkı yaşadığı her yerde buna karşı yaklaşımını ortaya koydu, özellikle Kürtlerin yaşadığı dört parçadaki birlik tarihiydi. Rojava’ya sahip çıkma ruhuydu. Ben bu meselenin bir masa etrafında müzakereyle, diyalogla çözülmesinde bütün Kürtlerin direnişinin etkili olduğunu düşünüyorum. Tabii Sayın Öcalan’ın bu konuda büyük çabaları var. Güney Kürdistan’da Sayın Barzanilerin, Sayın Talabanilerin ortaya koymuş olduğu yaklaşımlar var. Bunlar çok çok kıymetli gerçekten. Büyük bir değer biçiyoruz, büyük bir kıymet veriyoruz bunlara. Hepsinin, herkesin emeği var. Bu ruh yakalandı ve bu ruhu artık ete kemiğe büründürmek gerekiyor. Sayın Öcalan’ın bu konudaki görüşü her zaman nettir. Ulusal birlik kaçınılmaz bir şey olarak önümüzde duruyor. Bundan sonrası için muhtemelen farklı bir iletişimle belki de yapılacak olan müzakerelerle, konuşmalarla bunu hayata geçirmek gerekiyor artık.”
Öcalan’dan Basınla Görüşme Talebi
Buldan, Öcalan’ın gazetecilerle doğrudan temas kurmak istediğini şu sözlerle aktardı:
“Hatta birkaç gazetecinin soru gönderip onları cevaplaması talebi vardı. Biz bunu ilettiğimiz zaman böyle bir yöntemi doğru bulmadığını söyledi. Esas mesele biraz şurada tıkanıyor dedi. Yani benim basın mensuplarıyla bir röportaj yapma, bir basın toplantısı yapma gibi bir talebim var. Böyle bir hakkımın olduğunu da düşünüyorum diye belirtti. Dolayısıyla gazetecilerle bir araya gelmeyi çok önemsiyor. Süreci başından sonuna kadar kendileriyle paylaşmayı çok önemsiyor. Bunu bu sefer de söyledi. Bir gazeteci ekibiyle oturup konuşmak, onlarla süreci tartışmak ve onlara röportaj vermek gibi bir niyetinin olduğunu ifade etti. Bunun tabii biz de takipçisi olacağız ve bu konudaki gelişmeleri yakından takip edeceğiz. Ama henüz böyle bir şey yok. Bunu hayata geçirmek için tabii biz de çaba sarf edeceğiz.”
