POLİTEİA Politik Araştırmalar Merkezi’nin son piyasa analizine göre Orta Doğu’daki savaş gerilimi küresel piyasalarda risk algısını artırdı. VIX korku endeksi zirveye yaklaşırken petrol fiyatları 100 doların üzerine çıktı, yatırımcılar güvenli limanlara yöneldi.
Jeopolitik gerilim küresel piyasalarda dalgalanmayı artırdı
POLİTEİA Politik Araştırmalar Merkezi tarafından yayımlanan son ekonomi analizine göre küresel piyasalarda risk algısı belirgin şekilde yükselmiş durumda. Özellikle Orta Doğu’da İran ile ABD-İsrail hattında artan askeri gerilim ve enerji altyapısına yönelik saldırılar, finansal piyasalarda volatiliteyi artıran en önemli unsur olarak öne çıkıyor.
Raporda, İran’daki petrol depolama ve transfer tesisleri ile rafinerilere yönelik saldırıların petrol fiyatlarını hızlı şekilde yukarı taşıdığına dikkat çekildi. Enerji arzına ilişkin endişelerin büyümesi, yeni bir küresel enflasyon dalgası ihtimalini gündeme getirirken yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına yol açıyor.
VIX korku endeksi son ayların zirvesine çıktı
Küresel piyasalarda risk algısının en önemli göstergelerinden biri olan VIX korku endeksi haftanın ilk işlem gününde güçlü bir yükseliş kaydetti.
Endeks yaklaşık 5,16 puan artarak 33 seviyesine yaklaşırken, bu seviye Nisan 2025’ten bu yana görülen en yüksek değer olarak kaydedildi. Günün ilerleyen saatlerinde sınırlı bir geri çekilme yaşansa da endeksin yüksek seyri piyasalarda temkinli bir atmosfer oluştuğunu gösteriyor.
Analize göre jeopolitik belirsizliğin devam etmesi halinde VIX’in kısa vadede yüksek seviyelerde kalması ve piyasalarda dalgalanmanın sürmesi bekleniyor.
ABD tahvil faizleri ve dolar yükselişte
Küresel piyasalarda belirsizliğin artmasıyla birlikte ABD tahvil piyasasında da hareketlilik dikkat çekiyor.
ABD 10 yıllık tahvil getirisi %4,18 seviyesine yükselirken enerji fiyatlarındaki artış ve yeniden güçlenen enflasyon beklentileri tahvil faizleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Aynı dönemde dolar endeksi de güçlü bir yükseliş kaydetti. DXY endeksi yaklaşık %4 artarak 99 seviyesinin üzerineçıktı. Jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki artışın yatırımcıları güvenli liman olarak görülen dolara yönelttiği belirtiliyor.
Altın 5 bin doların üzerinde kalmayı sürdürüyor
Jeopolitik risklerin yükseldiği ortamda güvenli liman varlıklar da güçlü kalmaya devam ediyor.
Ons altın 5.000 dolar seviyesinin üzerinde yatay ancak dalgalı bir seyir izliyor. Orta Doğu’daki gerilim ve küresel belirsizlikler altın fiyatlarını destekleyen temel faktörler arasında yer alıyor.
Buna karşın ABD dolarındaki güçlenme ve FED’in faiz indirimi beklentilerinin zayıflaması, altın fiyatlarında yükselişi sınırlayan unsurlar olarak değerlendiriliyor.
Petrol fiyatlarında sert yükseliş
Enerji piyasaları ise jeopolitik gelişmelerin en güçlü hissedildiği alanlardan biri oldu.
Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan aksaklıklar ve bölgedeki enerji tesislerine yönelik saldırılar petrol arzına ilişkin kaygıları artırdı. Bunun sonucunda Brent petrol fiyatları kısa süreliğine 115 doların üzerine çıktı.
Günün ilerleyen saatlerinde fiyatlar 104–107 dolar bandında dalgalı bir seyir izledi. Analizde, üretim kesintileri ve enerji altyapısının hedef alınmasının petrol piyasasında risk primini ciddi şekilde yükselttiği vurgulandı.
Türkiye’nin risk primi yükseldi
Küresel risk ortamındaki bozulma Türkiye piyasalarına da yansıdı.
Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi 238 baz puanı aşarak Ekim 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. CDS’teki yükseliş, yatırımcıların Türkiye’nin dış borç geri ödeme riskini daha yüksek fiyatladığını ve küresel belirsizlik ortamında temkinli davrandığını gösteriyor.
Bu durumun Türkiye’nin dış finansman maliyetlerini artırabileceği ifade ediliyor.
Piyasalarda temkinli görünüm devam ediyor
POLİTEİA analizine göre küresel finansal piyasalarda belirsizlikler tarihsel ortalamaların oldukça üzerinde seyrediyor.
Asya piyasalarında yatırımcıların dolar ve güvenli liman varlıklara yöneldiği, Avrupa’da ise enerji maliyetlerindeki artış nedeniyle özellikle enerji yoğun sektörlerde baskının sürdüğü belirtiliyor.
ABD piyasalarının açılışında da risk iştahının sınırlı kaldığı, S&P 500 ve Nasdaq vadeli kontratlarının düşüş gösterdiği kaydedildi.
Genel görünüm, küresel piyasalarda yüksek volatilite ve temkinli yatırımcı davranışının kısa vadede devam edeceğine işaret ediyor.
Piyasa göstergeleri (güncel veriler):
- USD/TRY: 44,0890
- EUR/TRY: 51,0690
- Brent Petrol: 104,89 dolar
- Dolar Endeksi (DXY): 99,34
- ABD 10 Yıllık Tahvil: %4,178
- Türkiye 5Y CDS: 238,74 baz puan
Kaynak: POLİTEİA/ Politik Araştırmalar Merkezi/ Piyasalar Genel Görünüm 9 Mart 2026
